අපේ මිනීවළවල් උඩින් ඇවිදින්න එපා... තාමත් අපි පොළව යට දිලිසෙනවා 🥀⚰️

වර්ෂය 1917. පළමු ලෝක යුද්ධය නිසා ලෝකයම ගිනි ගනිද්දී, ඇමරිකාවේ නිව් ජර්සි නගරයේ විසූ දුප්පත් පවුල්වල තරුණියන්ට අහසින් කඩා වැටුණාක් වැනි "සිහින රැකියාවක්" ලැබුණි. ඒ "එක්සත් ජනපද රේඩියම් සමාගම" (United States Radium Corporation) තුළය. මෙය සාමාන්‍ය කර්මාන්ත ශාලාවක් නොවීය. එවකට ලෝකයේ තිබූ නවීනතම, මිල අධිකම සහ ආකර්ෂණීයම මූලද්‍රව්‍යය වූ "රේඩියම්" (Radium) භාවිතා කරමින්, යුධ භටයන් සඳහා අඳුරේ දිලිසෙන ඔරලෝසු මුහුණත් පාට කිරීම ඔවුන්ගේ රාජකාරිය විය. සාමාන්‍ය වැටුප මෙන් තුන් ගුණයක් ලැබීමත්, පිරිසිදු වටපිටාවත් නිසා වයස අවුරුදු 15-20 අතර රූමත් තරුණියන් දහස් ගණනක් පොරකමින් මේ රැකියාවට එක් වූහ. නමුත් ඔවුන් දැන සිටියේ නැත, ඔවුන් අත්සන් තැබුවේ රැකියා ගිවිසුමකට නොව තමන්ගේම මරණ සහතිකයට බව.

එකල විද්‍යාව විසින් රේඩියම් හඳුන්වා දී තිබුණේ "මැජික් ඖෂධයක්" ලෙසය. එයින් ඕනෑම ලෙඩක් සුව වන බවත්, ශරීරය ලස්සන වන බවත් ලෝකයා විශ්වාස කළහ. එබැවින් මේ තරුණියන් සිතුවේ තමන් ලෝකයේ වටිනාම දේ සමඟ වැඩ කරන වාසනාවන්තියන් පිරිසක් කියාය. ඔවුන්ට පැවරුණු රාජකාරිය වූයේ ඉතාම සියුම් ඔරලෝසු ඉලක්කම් මත රේඩියම් තීන්ත ආලේප කිරීමයි. නමුත් බුරුසුවෙහි තුඩ ඉක්මනින් මොට වන බැවින්, සමාගමේ පාලකවරුන් ඔවුන්ට විශේෂ උපක්‍රමයක් ඉගැන්වූහ. එය "ලිප්... ඩිප්... පෙයින්ට්" (Lip... Dip... Paint) නම් විය. එනම්, බුරුසුව කටේ දමා කෙළ වලින් තෙත් කර තුඩ උල් කරගැනීමත්, ඉන්පසු එය රේඩියම් බඳුනේ ඔබා පාට කිරීමත් ය.

"මේක විස නැද්ද?" යැයි තරුණියන් අසන විට කළමනාකරුවන් සිනාසෙමින් කීවේ, "පිස්සුද ළමයිනේ... මේකෙන් ඔයාලගේ මූණ ලස්සන වෙලා, කම්මුල් රෝස පාට වෙයි" කියාය. මේ බොරුව කෙතරම් දුර දිග ගියාද යතොත්, මෙම තරුණියන් මෙය විලාසිතාවක් කර ගත්හ. ඔවුන් වැඩ ඇරී යන විට විනෝදයට මෙන් තමන්ගේ දත්වල, නියපොතු වල සහ ඇඳුම් වල රේඩියම් තීන්ත ගාගෙන ගියහ. රාත්‍රී සාදවලදී විදුලි බුබුළු නිවා දැමූ විට, අන්ධකාරයේ ඔවුන්ගේ සිනහව සහ ඇඳුම් කොළ පැහැයෙන් දිලිසෙන්නට විය. පිරිමි ළමයින් මේ "මැජික් කෙල්ලන්ට" වසී වූ අතර, මුළු නගරයම ඔවුන්ව ආදරයට හැඳින්වූයේ "Ghost Girls" (දිලිසෙන කෙල්ලෝ) යන නමිනි.

නමුත් මේ සුරංගනාවියන් දැන සිටියේ නැත, තමන් විනෝදයට කටේ දාගන්නා රේඩියම්, ශරීරය විසින් "කැල්සියම්" යැයි වරදවා වටහාගෙන, අස්ථි පද්ධතිය තුළ තැන්පත් කරමින්, ඇතුළතින් තමන්ගේ ඇටකටු කුඩු කර දමන බව. වසර 5ක් ගත විය. 1922 දී, මොලී මැජියා නම් තරුණිය දන්ත වෛද්‍යවරයා වෙත ගියේ දරාගත නොහැකි දත් කැක්කුමක් නිසාය. වෛද්‍යවරයා ඇගේ දතක් ගලවන්නට සැරසෙද්දී දුටු දසුනෙන් ගල් ගැසුණි. ඇගේ විදුරුමස් දියවී, යටි හක්කේ අස්ථිය මතු වී තිබුණි. වෛද්‍යවරයා එය හෙමින් ස්පර්ශ කළ විට, කුණු වූ ලී කැබැල්ලක් මෙන් ඇගේ මුළු යටි හකු ඇටයම (Jawbone) ගැලවී වෛද්‍යවරයාගේ අතට ආවේය. කිසිදු ලේ විලක් නොමැතිව, ශල්‍යකර්මයක් නොමැතිව ඇගේ හක්ක ගැලවී ගියේය. වැඩි දවසක් යන්නට මත්තෙන් ඇගේ රුධිර නාලිකා පුපුරා ගොස්, වයස අවුරුදු 24දී ඇය ඉතාම වේදනාකාරී ලෙස මිය ගියාය.

බියකරු සිහිනය ඇරඹුණේ එතැනිනි. මොලීගේ මරණයත් සමඟම, ඇය සමඟ එකට වැඩ කළ අනෙක් තරුණියන් සිය ගණනකට එකම රෝග ලක්ෂණ මතු විය. සමහරුන්ගේ කොඳු ඇට පෙළ බිඳී ගියේය. සමහරු උදෑසන ඇඳෙන් බසින විට, ශරීරයේ බර දරාගත නොහැකිව කකුල් වල ඇට නිකම්ම කැඩී ගියේය. එක්ස්-රේ (X-ray) පරීක්ෂණ වලදී පෙනුනේ ඔවුන්ගේ අස්ථි "මී වද" මෙන් ඇතුළතින් සිදුරු වී ඇති ආකාරයයි.

තමන්ගේ සේවිකාවන් මැස්සෝ වගේ මැරී වැටෙද්දී, සමාගම කළේ ඉතාම නින්දිත ක්‍රියාවකි. ඔවුන් ව්‍යාජ වෛද්‍ය වාර්තා සකසා, "මේ කෙල්ලන්ට හැදිලා තියෙන්නේ සමාජ රෝග (Syphilis). ඒකයි මේ ඇටකටු දිරන්නේ" යැයි පවසා, එම අහිංසක තරුණියන්ගේ චරිත ඝාතනය කළහ. නමුත් මරණ මංචකයේ සිටි එක් යකඩ ගැහැණියක් සටන් කිරීමට තීරණය කළාය. ඇය නමින් ග්‍රේස් ෆ්‍රයර් (Grace Fryer). ඇයට කෙලින් සිට ගැනීමටවත් වාරුවක් නොතිබුණද, ඇය තවත් යෙහෙළියන් 4 දෙනෙකු සමඟ සමාගමට එරෙහිව නඩු දැම්මාය. නඩුව උසාවියට එන විට පුවත්පත් හෙඩ්ලයින් දැම්මේ "ජීවමාන මළවුන්ගේ හමුදාව උසාවියට එයි" (The Legion of the Living Dead) කියාය. උසාවියේදී දිවුරුම් දීම සඳහා දකුණු අත ඔසවන්නටවත් ඔවුන්ට ශක්තියක් තිබුණේ නැත.

නඩුවේ තීරණාත්මක සාක්ෂිය වූයේ මියගිය මොලී මැජියාගේ සිරුර ගොඩගැනීමයි. ඇය මියගොස් වසර 5කට පසු මිනී පෙට්ටිය විවෘත කළ විට වෛද්‍යවරුන් දුටුවේ ඇදහිය නොහැකි දසුනකි. ඇගේ ඇටකටු අඳුරේ "දිලිසෙමින්" තිබුණි. එය පරීක්ෂා කළ විට තහවුරු වූයේ මාරාන්තික විකිරණ තවමත් ඇගේ අස්ථි තුළින් නිකුත් වන බවයි. සමාගමේ බොරුව එතැනින්ම හෙළි විය.

අවසානයේ 1928 දී ඔවුන් නඩුව ජයග්‍රහණය කළහ. නමුත් එය ඛේදජනක ජයග්‍රහණයකි. ලැබුණ වන්දි මුදල් වියදම් කිරීමට හෝ සතුටු වීමට ඔවුන් වැඩි කාලයක් ජීවත් වූයේ නැත. නඩු තීන්දුවෙන් මාස කිහිපයකට පසු ග්‍රේස් ඇතුළු පස් දෙනාම ඉතා වේදනාකාරී ලෙස මිය ගියහ. කෙසේ වෙතත්, ඔවුන්ගේ මරණය අපතේ ගියේ නැත. එදා "රේඩියම් කෙල්ලෝ" දිවි පුදා කළ සටන නිසා අද ලෝකයේ "සේවක ආරක්ෂණ නීති" (Occupational Safety Laws) නිර්මාණය විය. අද කර්මාන්ත ශාලාවල සේවකයින්ට ආරක්ෂිත ඇඳුම් සහ උපකරණ ලැබෙන්නේ එදා ඔවුන් ගෙන ගිය සටනේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙසයි.

අදටත් විද්‍යාඥයින් පවසන්නේ මෙම තරුණියන්ගේ සොහොන් බිම් අසලට ගයිගර් කවුන්ටරයක් (Geiger Counter) ගෙන ගියහොත්, එහි කටුව වේගයෙන් ක්‍රියාත්මක වන බවයි. රේඩියම්වල අර්ධ ආයු කාලය වසර 1600කි. එනම්, තවත් වසර දහස් ගණනක් යනතුරු, පොළව යට වැළලී සිටින ඒ අහිංසකයන්, අඳුරේ දිලිසෙමින් ලෝකයට ඔවුන්ගේ කතාව කියනු ඇත. එදා ඔවුන් විනෝදයට මෙන් පැවසූ "අපි මැරුණත් දිලිසෙනවා" යන කතාව, දෛවයේ සරදමක් මෙන් අදටත් සත්‍යයක් වී පවතී.

අද අපි ඔෆිස් එකක, ෆැක්ටරි එකක ආරක්ෂිතව වැඩ කරන්නේ එදා මේ කෙල්ලෝ ජීවිත පූජා කරපු නිසා... ඔවුන් ගැන ඔබේ හිතට දැනෙන දේ වචනයකින් ලියාගෙන යන්න.

නොකී කතා – Untold Stories | තවත් දැනගැනීමට follow කරන්න

ෆේස්බුක් එකෙන් ඔයාට මේ වගේ වටිනා පෝස්ට් මිස් වෙනවාද? එහෙනම් දැන්ම 'නොකී කතා' Page එක Follow කරලා 'Favourites' දාගන්න. එතකොට අලුත් කතාවක් දාපු ගමන් ඔයාට ඉස්සෙල්ලම පෙනෙයි

#RadiumGirls #GhostGirls #History #Tragedy #WorkersRights #TrueStory #Investigative #Documentary #NokeeKatha #නොකීකතා #FullStory