මුලින් මුහුදට පැන්න "නටන පූසෝ" , ඒත් ඊලගට 🥹🥹... ජපානයම හඬවපු "මිනමාටා" සාපයේ කඳුළු කතාව! 🇯🇵🐈☠️🌊

ඔබ විශ්වාස කරනවාද, එකපාරටම ගමක ඉන්න පූසෝ ඔක්කොම පිස්සු හැදිලා වගේ නටන්න අරගෙන, අන්තිමට මුහුදට පැනලා දිවි නහගත්තා කිව්වොත්? මේක නිකන් ත්‍රාසජනක චිත්‍රපටියක කොටසක් වගේ නේද? නමුත් මීට දශක කිහිපයකට කලින් ජපානයේ සාමකාමී ධීවර ගම්මානයක මේ සිදුවීම ඇත්තටම සිද්ධ වුණා. මුලදී මිනිස්සු මේ දිහා බලලා විහිළුවට හිනා වුණත්, වැඩි කල් යන්න කලින් ඔවුන් තේරුම් ගත්තා මේ "නටන පූසෝ" කියන්නේ එන්න තියෙන මහා භයානක "ශාපයක" පෙරනිමිත්තක් විතරයි කියලා. ඒ ශාපය කොච්චර දරුණුද කියනවා නම්, අදටත් ජපාන ඉතිහාසයේ අඳුරුතම පරිසර ඛේදවාචකය විදියට සැලකෙන්නේ මේ සිදුවීමයි.

කතාව පටන් ගන්නේ 1950 ගණන් වල ජපානයේ "මිනමාටා" (Minamata) කියන බොහොම සුන්දර මුහුදු බොරක්කුම ආශ්‍රිතව තිබුණ ධීවර ගම්මානයෙන්. මේ ගමේ මිනිස්සුන්ගේ ප්‍රධාන ජීවනෝපාය වුණේ ධීවර රස්සාව. ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන ආහාරය වුණෙත් ඒ මුහුදෙන් අල්ලගත්ත මාළු. හරිම සාමකාමීව ගලාගෙන ගිය මේ ජීවිත වලට එකපාරටම කණකොකා හඬන්න ගත්තේ හිතාගන්න බැරි විදියට. මුලින්ම අමුතු වෙනස පෙන්නන්න ගත්තේ ගමේ හිටපු පූසෝ. හිටි හැටියේ මේ සත්තු එකතැන කැරකිලා, උඩ පැනලා, ඇඟ ගැහිලා, හරියට "පිස්සු හැදිලා නටනවා" වගේ හැසිරෙන්න පටන් ගත්තා. සමහර පූසෝ මේ වේදනාව දරාගන්න බැරුව දුවගෙන ගිහින් මුහුදට පැනලා මැරුණා. ගමේ අය මේ අමුතු ලෙඩේට නමක් තිබ්බා "Dancing Cat Fever" (නටන බළල් උණ) කියලා.

නමුත් වැඩි කල් යන්න කලින් මේ විහිළුව මහා බියකරු හීනයක් බවට පත් වුණා. පූසන්ට පස්සේ අහසේ ගිය කුරුල්ලෝ එකපාරටම බිමට කඩන් වැටෙන්න ගත්තා. ඊළඟට වාරය ආවේ මිනිස්සුන්ට. ගමේ හිටපු නිරෝගී ධීවරයෝ එකපාරටම අසනීප වෙන්න ගත්තා. ඔවුන්ගේ රෝග ලක්ෂණ හරිම භයානකයි. මුලින්ම අතපය හිරිවැටෙන්න ගත්තා. ඊට පස්සේ හරියට පාලනයක් නැතිව මුළු ඇඟම වෙව්ලන්න පටන් ගත්තා. කතා කරන්න උත්සාහ කළාට වචන පැටලුණා, කටහඬ විකෘති වුණා. ඇවිදගන්න බැරුව බිම ඇදගෙන වැටුණා. හරියට අර පූසන්ට වුණා වගේම දරුණු ස්නායු ආබාධයක් මිනිස්සුන්ටත් හැදුණා. සමහරුන්ට සිහිය විකල් වුණා, ඇස් පෙනීම නැති වුණා, අන්තිමට දරුණු වේදනාවක් විඳලා මිය ගියා. ඊටත් වඩා දුක හිතුණේ අලුත උපදින දරුවන් ගැන. ගර්භනී මව්වරුන්ට මේ ලෙඩේ හැදුණම, උපදින දරුවන් ඉපදුනේ අත් පා විකෘති වෙලා, බරපතල මොළයේ ආබාධ එක්ක. මුළු ගමම මළගෙයක් වුණා.

මොකක්ද මේ එකපාරටම කඩන් පාත් වුණ ශාපය? ගමේ අය හිතුවේ මුහුදු යක්කුන්ගේ කෝපයක් කියලා. නමුත් ඇත්ත ඊට වඩා ගොඩක් කුරිරුයි. මේ මරණ වලට හේතුව වුණේ යක්කු නෙවෙයි, මිනිස්සුන්ගේම "කෑදරකම".

මිනමාටා බොක්ක අයිනේ තිබුණා "Chisso" (චිසෝ) කියලා විශාල රසායනික කර්මාන්ත ශාලාවක්. මේකෙන් ප්ලාස්ටික් ඇතුළු දේවල් හැදුවා. මේ කම්හලෙන් පිටවන අපද්‍රව්‍ය වතුර, පිරිපහදු කරන්නේ නැතුව ඔවුන් හොර රහසේම මුදා හැරියේ මිනමාටා මුහුදු බොක්කට. මේ අපජලයේ අතිවිශාල ප්‍රමාණයක් මාරාන්තික "රසදිය" (Mercury/Methylmercury) අඩංගු වෙලා තිබුණා. වසර ගණනාවක් තිස්සේ ටොන් ගණන් රසදිය මුහුදට එකතු වුණා.

සිද්ධ වුණේ මේකයි. මුහුදට එකතු වුණ රසදිය, මුහුදු පැලෑටි සහ පුංචි සත්තුන්ගේ ඇඟට ගියා. ඒ පුංචි සත්තුන්ව ලොකු මාළු කෑවා. රසදිය දිරවන්නේ නැති නිසා, ඒ මාළුන්ගේ ඇඟ ඇතුලේ මේ විෂ ටික ටික එකතු වුණා (Bioaccumulation). අන්තිමට මේ විෂ පිරුණු මාළුන්ව අර ගමේ හිටපු පූසෝ කෑවා. මිනිස්සුත් කෑවා. ප්‍රතිඵලය වුණේ ඔවුන්ගේ ශරීර වලට දරාගන්න බැරි තරම් රසදිය ප්‍රමාණයක් එකතු වෙලා, එය කෙලින්ම මොළයට සහ ස්නායු පද්ධතියට පහර දීමයි. අර "නැටුම්" කියලා දැක්කේ ඇත්තටම රසදිය විෂ වීම නිසා ඇතිවුණ දරුණු ස්නායු ආබාධ සහ වලිප්පුවයි.

හැබැයි මේ කතාවේ අමානුෂිකම සහ පිළිකුල් සහගතම කොටස ස්වභාවධර්මය නෙවෙයි, මිනිස්සුන්ගේ තිරිසන්කමයි. චිසෝ (Chisso) සමාගමේ ලොක්කෝ මේ විනාශය ගැන මුල ඉඳන්ම දැනගෙන හිටියා. තමන්ගේ අපද්‍රව්‍ය නළයෙන් පිටවෙන වතුර බීපු පූසෝ මැරෙන බව ඔවුන් රහසිගත පරීක්ෂණ වලින් තහවුරු කරගෙනයි තිබුණේ. නමුත් ඔවුන්ට වටිනාකම තිබුණේ අහිංසක මිනිස් ජීවිත වලට වඩා තමන්ගේ "ලාභය" විතරයි. ඔවුන් කළේ මැෂින් නතර කරන එක නෙවෙයි, ඒක එළියට යන නළය වෙන පැත්තකට හරවපු එක විතරයි. පර්යේෂකයෝ ඇත්ත හොයාගත්තම, සල්ලි බලය සහ මැර බලය පාවිච්චි කරලා ඔවුන්ගේ කටවල් වැහුවා. ලෙඩ වුණ අහිංසක ගැමියන්ව බය කළා. සොච්චම් මුදලක් අතට දීලා "ආයේ කවදාවත් මේ ගැන කතා කරන්න එපා, උසාවි යන්න එපා" කියලා බලෙන්ම ගිවිසුම් වලට අත්සන් ගත්තා.

වසර ගණනාවක නීතිමය සටනකින් පස්සේ තමයි මේ අපරාධය ලෝකයටම හෙළි වුණේ. දහස් ගණනක් මිනිස්සු මේ නිසා රෝගාතුර වුණා, සිය ගණනක් මිය ගියා. මේ රෝගය අද හඳුන්වන්නේ "මිනමාටා රෝගය" (Minamata Disease) කියලයි.

මිනමාටා කියන්නේ නිකම්ම නිකන් ගමක නමක් නෙවෙයි; මිනිස්සුන්ගේ කෑදරකම නිසා සොබාදහම කොච්චර දරුණු විදියට පළිගන්නවද කියන එකට ලෝක ඉතිහාසයේ තියෙන ලේ වලින් ලියවුණු පාඩමක්. එදා ඒ අහිංසක මිනිස්සු විඳපු අපා දුක දැකලා තමයි නිදාගෙන හිටපු ලෝකයේම ඇස් ඇරුණේ. අද ලෝකයේ ඕනෑම තැනක ෆැක්ටරියකින් පරිසරයට වතුර මුදා හරිනකොට පිළිපදින්න ඕන තද නීති රීති හැම එකක්ම හැදුණේ මිනමාටා වල මිනිස්සු හෙලපු කඳුළු මතින්. මිනිස් ජීවිත වලට වඩා සමාගම්වල 'බැංකු ගිණුම' ලොකු වුණාම සිද්ධ වෙන විනාශයට මේක සදාකාලික උදාහරණයක්.

අදටත් ඒ ප්‍රදේශයේ උපදින සමහර දරුවන් මේ පව්කාර අතීතයේ විපාක විඳිනවා. අර මුලින්ම පිස්සු හැදිලා වගේ නටලා මුහුදට පැනපු අහිංසක පූසෝ ටික එදා ඇත්තටම කළේ නැටුමක් නෙවෙයි. උන් මුළු මනුෂ්‍ය වර්ගයාටම මරණයේ පණිවිඩයක් දුන්නා. "උඹලා සොබාදහමට වස දුන්නොත්, ඒක කැරකිලා ඇවිත් උඹලගෙම දරුවන්ව බිලි ගන්නවා" කියන තිත්ත ඇත්ත ඔවුන් එදා තමන්ගේ ජීවිත වලින්ම ඔප්පු කළා.

ලාභය වෙනුවෙන් මිනිස් ජීවිත බිල්ලට දෙන මෙහෙම ෆැක්ටරි අදටත් ලෝකේ තියෙනවා නේද? මේ කතාව අහලා ඔයාලට දැනුණේ මොකක්ද? කේන්තියක්ද? දුකක්ද? 👇😢

නොකී කතා – Untold Stories | තවත් දැනගැනීමට follow කරන්න

ෆේස්බුක් එකෙන් ඔයාට මේ වගේ වටිනා පෝස්ට් මිස් වෙනවාද? එහෙනම් දැන්ම 'නොකී කතා' Page එක Follow කරලා 'Favourites' දාගන්න. එතකොට අලුත් කතාවක් දාපු ගමන් ඔයාට ඉස්සෙල්ලම පෙනෙයි

#MinamataDisease #Japan #History #EnvironmentalDisaster #MercuryPoisoning #Tragedy #TrueStory #DancingCats #SriLanka #Sinhala #NokeeKatha #නොකීකතා