"ඔබට අකුරු කරන්නට, තමන්ගේ ජීවිතයම දිය කර හැරිය ඒ මහා යුග පුරුෂයා..."

මේ මොහොතේ ඔබ මෙය කියවන්නේ ඔබේ ස්මාර්ට් දුරකථනයෙන් හෝ ලැප්ටොප් පරිගණකයෙන් විය හැකියි. සමහරවිට ඔබ ඉන්නේ කාර්යාලයේ සැප පහසු පුටුවක වෙන්න පුළුවන්. එහෙමත් නැත්නම් ඔබ දොස්තරවරයෙක්, ඉංජිනේරුවෙක්, ගුරුවරයෙක් හෝ විදෙස් රටක රැකියාවක් කරන කෙනෙක් වෙන්න ඇති.

නමුත් මඳකට හිතන්න...

හරියටම මීට දශක අටකට එහා, 1940 ගණන් වලදී ඔබේ ඉරණම තීරණය වෙලා තිබුණේ ඔබ උපන් කුලයෙන් සහ ඔබේ තාත්තාගේ සාක්කුවේ තිබුණු මුදල් ප්‍රමාණයෙන් බව ඔබ දන්නවාද? එදා සමාජය හැදිලා තිබුණේ සල්ලි තියෙන, ඉංග්‍රීසි කතා කරන "කළු සුද්දන්ට" විතරක් රජ කරන්නයි. ගමේ කමතාගේ දරුවාට, කම්කරුවාගේ දරුවාට උරුම වෙලා තිබුණේ තාත්තාගේ රස්සාවම විතරයි. "ඉගෙන ගන්නවා" කියන එක ඒ කාලේ දුප්පත් මිනිහෙක්ට දකින්න පුළුවන් හීනයක් විතරයි.

අන්න ඒ අඳුරු, කාලකන්නි ක්‍රමය වෙනස් කරන්න, දේව දූතයෙක් වගේ මැදට පැන්න ඒ මනුස්සයා නැත්නම්, අදටත් අපි කාගේ හරි වත්තක කුලී වැඩ කරනවා වෙන්න පුළුවන්. ඒ මනුස්සයා වෙන කවුරුත් නෙමෙයි, නිදහස් අධ්‍යාපනයේ පියාණන් වන, සී.ඩබ්ලිව්.ඩබ්ලිව්. කන්නන්ගර මැතිතුමා.

තනි මිනිහෙක්ගේ සටනක්...

1944 දී කන්නන්ගර මහත්තයා රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවට "නිදහස් අධ්‍යාපන පනත" ගේනකොට, එතුමාට විරුද්ධ වුණේ සුදු අධිරාජ්‍යවාදීන් විතරක් නෙමෙයි. ඊටත් වඩා එතුමාට ගැහුවේ අපේම රටේ හිටපු සල්ලි තියෙන කළු සුද්දෝ.

"දුප්පත් එවුන් ඉගෙන ගත්තම අපේ වතුවල වැඩ කරන්නේ කවුද?" "මේ යකාට පිස්සු... රටේ සල්ලි නිකන් නාස්ති කරනවා."

ඔවුන් කන්නන්ගර මැතිතුමාට හිනා වුණා. පත්තරවල කාටුන් ඇන්දා. පාර්ලිමේන්තුවේදී අපහාස කළා. සමහරු ඇහුවා "මුතු ඇටයක් (අධ්‍යාපනය) මොකටද ඌරන්ට (දුප්පතුන්ට) දෙන්නේ?" කියලා. ඒත් කන්නන්ගර මහත්තයා ඒ එක වචනයකටවත් සැලුනේ නෑ. එතුමාගේ හදවතේ තිබුණේ එකම එක අරමුණයි. ඒ තමයි "ගමේ ඉපදුන දුප්පත් දරුවාට කවදාහරි දවසක තැනකට එන්න පාර හදන්න ඕනේ" කියන එක විතරයි.

දවස පුරා කළ කතාව සහ ක්ලාන්තය...

නිදහස් අධ්‍යාපන පනත සම්මත කරගන්න දවසේ එතුමා පැය ගණනාවක් තිස්සේ නොකා නොබී තර්ක කළා. "අධ්‍යාපනය අයිතියක් මිස වරප්‍රසාදයක් නොවේ" කියලා එතුමා ගර්ජනා කළා. අන්තිමේදී ඡන්දය විමසලා පනත සම්මත වුණාම, ඒ ඇති වුනු සතුට දරාගන්න බැරුව එතුමා සභා ගැබේම ක්ලාන්ත වෙලා ඇදගෙන වැටුනා. ඒ වැටුණේ නිකම්ම නෙමෙයි, ලංකාවේ අනාගත පරම්පරාව අත් උඩින් ඔසවා තියලා.

කළගුණ නොදත් ජාතියක් ද?

හැබැයි කතාවේ දුකම කොටස පටන් ගන්නේ එතනින් පස්සේ. මුළු රටේම දරුවන්ට ඉගෙන ගන්න පාර හදපු මේ මනුස්සයා 1947 ඡන්දෙන් පැරදුනා. මිනිස්සුන්ට එතුමාව අමතක වුණා. 1956 දේශපාලනයෙන් විශ්‍රාම ගත්තට පස්සේ එතුමාට යන්න එන්න වාහනයක් තිබුණේ නෑ. විශ්‍රාම වැටුපක් තිබුණේ නෑ.

දවසක් කවුරු හරි දැකලා තියෙනවා, කොළඹ මහ පාරේ බස් හෝල්ට් එකක, අව්වේ වේලි වේලි බස් එකක් එනකම් බලාගෙන ඉන්න වයසක මනුස්සයෙක්ව. ඒ හිටියේ වෙන කවුරුත් නෙමෙයි, අද ලක්ෂ ගණනක් දරුවන්ට විශ්වවිද්‍යාල වරම් අරගෙන දුන්නු අපේ කන්නන්ගර මැතිතුමා. එතුමා ළඟ හිටගෙන හිටපු අයවත් දැනගෙන හිටියේ නෑ, මේ ඉන්නේ තමන්ගේ දරුවන්ට අකුරු ඇස් පෑදූ දෙවියා බව.

අන්තිම කාලේ එතුමා හරිම අමාරුවෙන් ජීවත් වුණේ. අද කාලේ දේශපාලකයෝ අවුරුදු 5ක් පාර්ලිමේන්තු ගිහින් පරම්පරා 7කට හම්බ කරගද්දී, කන්නන්ගර මහත්තයා මිය යනකොට එතුමාගේ බැංකු ගිණුමේ ඉතිරි වෙලා තිබුණේ සොච්චම් මුදලක් විතරයි. එතුමා හම්බ කරපු හැම සතයක්ම, එතුමාට තිබුණු හැම දේපලක්ම එතුමා වියදම් කළේ මේ රටේ අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන්. මධ්‍ය මහා විද්‍යාල හදන්න, ශිෂ්‍යත්ව දෙන්න එතුමා තමන්ගේ සේසතම දිය කළා.

අද අපි ණය ගැතියි...

මිත්‍රයා, අද අපි කාට හරි ඉංග්‍රීසි වචනයක් කතා කරලා, ලස්සනට ඇඳලා පැළඳලා සමාජයේ කොන්ද කෙලින් තියාගෙන ඉන්නවා නම්, ඒකට අපි ණයගැති වෙන්න ඕනේ කළුගලක් වගේ නොසැලී අපේ අයිතිය වෙනුවෙන් සටන් කරපු මේ මනුස්සයාට.

ඉතින්, අද දවසේ මේ සටහන දකින ඔබ, මොහොතක් ඔබේ දෑස් පියාගෙන එතුමාට පිං දෙන්න. මොකද, එතුමා එදා නොසිටින්නට, අද අපේ කතාව මීට වඩා ගොඩක් වෙනස් වෙන්න තිබුණා.

"මැතිතුමනි, ඔබ අපට දුන්නේ අකුරු පමණක් නොවේ. ඔබ අපට දුන්නේ ලෝකය දිනන්නට දෑසක්. මතු උපදින සංසාරයේ කවදා හෝ අපේම රටේ ඉපදී, ඔබ වැපූරු බීජ වලින් හැදුණු මහා වෘක්ෂයන් දැක සැනසෙන්නට ඔබට හැකි වේවා!"

මේ කතාව ඔබේ මිතුරන් එක්ක Share කරන්න. මොකද මේ අපේ ඉතිහාසය. මේ අපේ උරුමය.

#UntoldStories #CWWKannangara #FreeEducation #HistoryOfSriLanka #Respect #Legend #Education #SriLanka #ProudSriLankan #Gratitude