වතුර බැස ගිය පසු ගෙදර දොරකඩට එන "නිහඬ මරුවා" ගැන ඔබ දැනුවත් ද? 🏥🦠 (විනාඩියක් අරගෙන කියවන්න. මෙය ඔබේත්, ඔබේ දරුවාගේත් ජීවිතය බේරාගැනීමට ඉවහල් විය හැක)

කාලගුණය යහපත් අතට හැරෙමින් පවතිනවා. දවස් ගාණක් ගෙවල් අතහැරලා හිටපු මිනිස්සු ආපහු තමන්ගේ නිවෙස් වලට එනවා. මඩ අයින් කරලා, ගෙවල් හෝදලා ආයේ ජීවිතේ පටන් ගන්න හැමෝම ලෑස්ති වෙනවා. හැබැයි වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක ඇහැකින් බැලුවම ඇත්තම අනතුර පටන් ගන්නේ මෙන්න මේ වෙලාවේ කියලයි මට හිතෙන්නේ. ගංවතුර කියන්නේ ස්වභාවධර්මයේ කෝපයක් වුණාට, ගංවතුර බැස්සට පස්සේ එන ලෙඩ රෝග කියන්නේ අපේ නොසැලකිල්ලේ ප්‍රතිඵලයක්.

අපි පොඩ්ඩක් හිතමු මේ දවස්වල අපේ වටේ තියෙන වතුර ගැන. ගංවතුර කියන්නේ නිකම්ම අහසින් වැටුණු වැහි වතුර නෙවෙයි. නගරයේ තියෙන කාණු පද්ධති, වැසිකිළි වළවල්, කුණු ගොඩවල් සහ සතුන්ගේ මළපහ මේ හැම දෙයක්ම එකට දියවෙලා හැදුණු මහා විෂබීජ ගොඩක් තමයි මේ ගෙවල් අස්සට රිංගලා තියෙන්නේ. මේ වතුර බැහැලා ගියාට, ඒ විෂබීජ තාමත් ඔබේ මිදුලේ, ගෙයි පොළවෙ සහ බිත්ති වල රැඳිලා තියෙනවා.

මේ වෙලාවේ ලංකාවට තියෙන ලොකුම සහ භයානකම තර්ජනය තමයි "මී උණ" හෙවත් ලෙප්ටොස්පයිරෝසිස් (Leptospirosis). ගංවතුර කාලෙට මීයන්ගේ මුත්‍රා වතුරට එකතු වෙනවා. ඔයා ගංවතුරට කොටු වෙලා හිටපු කෙනෙක් නම්, එහෙමත් නැත්නම් ගෙවල් සුද්ද කරන්න මඩ වතුරේ බැස්ස කෙනෙක් නම්, ඔයා ඉන්නේ ලොකු අවදානමක. අපේ කකුලේ තියෙන පුංචිම පුංචි තුවාලෙකින්, එහෙමත් නැත්නම් ඇස වගේ සියුම් පටලයකින් මේ බැක්ටීරියාව ශරීරයට ඇතුළු වෙන්න පුළුවන්. භයානකම දේ තමයි, මේකේ රෝග ලක්ෂණ හරියටම සාමාන්‍ය උණක් වගේමයි. ඇඟපත වේදනාව, උණ, හිසරදය එනකොට ගොඩක් අය හිතන්නේ "ආ... මේ දවස්වල තෙමුන නිසා හෙම්බිරිස්සාව හැදිලා" කියලා. එහෙම හිතලා පැරසිටමෝල් බිබී ගෙදරට වෙලා හිටියොත්, ප්‍රතිඵලය වෙන්නේ වකුගඩු අක්‍රිය වෙලා ජීවිතෙන් වන්දි ගෙවන්න සිද්ධ වෙන එකයි. ඒ නිසා මේ දවස්වල එන පුංචිම උණක්වත් සැහැල්ලුවට ගන්න එපා. වෛද්‍යවරයෙක් ළඟට ගිහින් අනිවාර්යයෙන්ම කියන්න "මම ගංවතුරට නිරාවරණය වුණා" කියලා.

ඊළඟ භයානකම දේ තමයි අපි බොන වතුර ටික. වතුර බැස්සට පස්සේ ළිං වතුර ටික ආයෙත් පිරිසිදු පාටට පේන්න පුළුවන්. පයිප්ප වතුරත් එනවා ඇති. හැබැයි පාට පිරිසිදු වුණාට, ගංවතුරත් එක්ක එකතු වුණ මළපහ සහ බැක්ටීරියා තාමත් ඒ වතුරේ තියෙන්න පුළුවන්. ටයිෆොයිඩ්, හෙපටයිටිස් සහ පාචනය වගේ රෝග මේ දවස්වල වේගයෙන් පැතිරෙන්න පුළුවන්. විශේෂයෙන්ම ගෙදර පොඩි දරුවන් ඉන්නවා නම්, වයසක අය ඉන්නවා නම් කරුණාකරලා මේ සති දෙක තුන ඇතුළත බොන වතුර ටික අනිවාර්යයෙන්ම නටවලා නිවාගෙන පාවිච්චි කරන්න. ඒ වගේම ළිං වතුර පාවිච්චි කරනවා නම්, සෞඛ්‍ය නිලධාරීන්ගේ උපදෙස් අරගෙන ක්ලෝරීන් කරලා පාවිච්චි කරන එක තමයි නුවණක්කාරම වැඩේ.

ඒ විතරක් නෙවෙයි, තෙත ඇඳුම් ඇඳගෙන ඉන්න එකෙන් එන දිලීර රෝග සහ වතුර රැඳිලා තියෙන තැන්වල බෝවෙන ඩෙංගු මදුරුවන් ගැනත් අපි ඇහැ ගහගෙන ඉන්න ඕන. ගෙවල් සුද්ද කරනකොට පුළුවන් නම් බූට්ස් දාගෙන, ග්ලවුස් දාගෙන වැඩ කරන්න. එහෙම පහසුකම් නැත්නම්, අඩුම තරමේ අත් කකුල් වල පොලිතින් කවරයක් හෝ ඔතාගෙන ආරක්ෂා වෙන්න බලන්න. වැඩ ඉවර වුණ ගමන් සබන් දාලා හොඳට ඇඟපත හෝදගන්න අමතක කරන්න එපා.

අවසාන වශයෙන් කියන්න තියෙන්නේ, ගංවතුරට යට නොවී බේරුණු ජීවිතේ, වතුර බැස්සට පස්සේ එන ලෙඩ රෝග වලට බිලි වෙන්න දෙන්න එපා. ඔබේ පවුලේ ආරක්ෂාව තියෙන්නේ ඔබේ අතේ. පොඩි හරි අසනීප ගතියක් දැනුනොත් ඉක්මනින්ම බෙහෙත් ගන්න. මේ පණිවිඩය පුළුවන් තරම් ශෙයා කරලා තව කෙනෙක්ගේ ජීවිතයක් බේරගන්න දායක වෙන්න.

පරිස්සමින් ඉන්න! ❤️🤝

#SriLanka #HealthAlert #Leptospirosis #WaterSafety #PostFlood #HealthTips #LifeSaving #නොකීකතා #NokeeKatha