ස්කෑන් මැෂින් පවා රැවටුණා... ඒත් 'බුද්ධි අංශ' (Intelligence) රැවටුනේ නෑ! 🕵️‍♂️🖨️✈️. ලෝකයේ ආරක්ෂක අංශ හොලවපු, 'තීන්ත කාට්රිජ්' (Ink Cartridge) මෙහෙයුමේ ඇත්ත කතාව!

ඔයා කවදාහරි එයාපෝට් එකේදි කේන්තියෙන් මෙහෙම හිතලා තියෙනවද?

"ඇයි මේ ඉලෙක්ට්‍රොනික් බඩු (ලැප්ටොප්, ටැබ්, පවර් බෑන්ක්) බෑග් එකෙන් එළියට අරන් වෙනම ට්‍රේ එකක තියන්නේ?" "ඇයි අපිව මෙච්චර රස්තියාදු කරලා චෙක් කරන්නේ?"

අපි හැමෝම එහෙම හිතනවා. ඒත් ඇත්තටම ආරක්ෂක නිලධාරීන් අපිට එහෙම කරන්නේ නිකන්ම නිකන් නීතියක් නිසා නෙවෙයි.

අපේ ජීවිත බේරගන්න එයාලා ඒ තීරණය ගත්තේ ඉතිහාසයේ වෙච්ච, ලෝකයම භීතියෙන් සලිත කරපු සිද්ධි මාලාවක් නිසා. විශේෂයෙන්ම 2010 ඔක්තෝබර් 29 වෙනිදා සිද්ධ වුණු ඒ ත්‍රාසජනක සිදුවීම නිසා.

එදා තමයි තාක්ෂණය පවා පරාජය කරපු, බුද්ධි අංශ (Intelligence) වල "මිනිස් මොළය" ජයග්‍රහණය කරපු දවස!

සිද්ධිය පටන් ගන්නේ මෙහෙමයි... 👇

ලෝකේ එහා කෙළවරේ, යේමනයේ ඉඳන් අමෙරිකාවේ චිකාගෝ බලා පිටත් වුණු භාණ්ඩ ප්‍රවාහන ගුවන් යානා දෙකක් අහසේ පියාසර කරමින් තිබුණා.

මේ යානා දෙක අයිති ලෝක ප්‍රසිද්ධ FedEx සහ UPS සමාගම් වලට.

මේ පාර්සල් යවලා තිබුණේ චිකාගෝ නගරයේ තියෙන යුදෙව් ආගමික මධ්‍යස්ථාන දෙකක ලිපිනයන් වලට. පිටින් බලද්දි මේවා හරිම සාමාන්‍ය පාර්සල්. කාටවත්ම කිසිම සැකයක් හිතුණේ නෑ.

නමුත් මේ වෙලාවෙම සෞදි අරාබියේ බුද්ධි අංශ වලට අතිශය රහසිගත ඔත්තුවක් ලැබෙනවා.

🚨 "යේමනයේ ඉඳන් එන ප්ලේන් දෙකක පුපුරණ ද්‍රව්‍ය තියෙනවා. ඒවා හංගලා තියෙන්නේ ප්‍රින්ටර්ස් (Printers) අස්සේ. වහාම නවත්වන්න!"

මේ පණිවිඩය ලැබුණු ගමන් ඇමරිකාවේ සහ බ්‍රිතාන්‍යයේ බුද්ධි අංශ ගිනි ගත්තා වගේ ක්‍රියාත්මක වුණා.

එක ගුවන් යානයක් එංගලන්තයේ "East Midlands" එයාපෝට් එකට ගොඩ බස්සවලා තිබුණා. අනිත් එක ඩුබායි එයාපෝට් එකේ (Dubai International Airport) තිබුණා.

ආරක්ෂක අංශ වහාම මේ යානා දෙක වට කළා. බෝම්බ හොයන විශේෂ පුහුණු නිලධාරීන්, ස්නයිපර් බල්ලන් (Sniffer Dogs) සහ නවීනම X-Ray ස්කෑන් යන්ත්‍ර දාලා මුළු ප්ලේන් එකම පීරලා බැලුවා.

ප්‍රතිඵලය?

බින්දුවයි!

කිසිම පුපුරණ ද්‍රව්‍යයක්, කිසිම සැක කටයුතු දෙයක් කාටවත් හොයාගන්න බැරි වුණා.

ස්කෑන් මැෂින් වල පවා පෙන්නුවේ සාමාන්‍ය කඩදාසි, රෙදි සහ කම්පියුටර් කොටස් වගයක් විතරයි. නිලධාරීන් හිතුවා "මේක වැරදි ඔත්තුවක් වෙන්න ඇති" කියලා.

ඒත් බුද්ධි අංශ වල ප්‍රධානීන් කිව්වා... "නෑ... අපිට ලැබුණු තොරතුර ෂුවර්. මේකේ පිටිපස්සේ ඉන්නේ ලෝකයේ භයානකම බෝම්බ නිර්මාණකරුවා වන 'ඊබ්‍රහිම් අල්-අසිරි' (Ibrahim al-Asiri). මිනිහා ලේසියෙන් අතාරින එකෙක් නෙවෙයි. ආයේ හොයන්න! විශේෂයෙන්ම අර 'HP LaserJet' වර්ගයේ ප්‍රින්ටර් ටික ගලවලා බලන්න" කියලා.

අන්තිමට නිලධාරීන් අර කාගෝ එකේ තිබුණු ප්‍රින්ටර් යන්ත්‍රයක් එළියට අරගෙන, ඒකේ තීන්ත දාන කොටස හෙවත් Toner Cartridge එක ගලවලා බැලුවා.

පුදුමය කියන්නේ... ස්කෑන් මැෂින් එකට පවා ඒක පෙනුනේ නිකන්ම "කළු පාට කුඩු" (Black Powder / Ink) පිරුණු කාට්රිජ් එකක් විදිහටමයි.

ඒත් බුද්ධි අංශ නිලධාරීන් ඒක රසායනාගාර පරීක්ෂණයක් කළාම තමයි මුළු ලෝකෙටම තරු විසි වුණේ! 😱

කාට්රිජ් එක අස්සේ තිබුණේ මොනවද?

ඒක ඇතුලේ තිබුණේ ප්‍රින්ටර් තීන්ත නෙවෙයි. PETN (Pentaerythritol tetranitrate) කියන ඉතාම බලගතු ප්ලාස්ටික් පුපුරණ ද්‍රව්‍යය!

මේ බෝම්බ නිර්මාණය කරපු AQAP (Al-Qaeda in the Arabian Peninsula) සංවිධානයේ ශිල්පීය කොච්චර සූක්ෂමද කියනවා නම්, මිනිහා මේ බෝම්බය හදලා තිබුණේ ස්කෑන් මැෂින්, බල්ලෝ සහ තාක්ෂණය කියන මේ තුනම එකපාර රැවටෙන විදිහට. සාමාන්‍යයෙන් බෝම්බ හොයන බල්ලන්ට ඕනම පුපුරණ ද්‍රව්‍යයක ඉව දැනෙනවා. ඒත් මේකෙදි පාවිච්චි කරපු සුදු පාට පවුඩර් එකට කිසිම ගඳක් තිබුණේ නැති නිසා බල්ලන්ට ඒක මඟ හැරුණා. ඊළඟට තිබුණේ ස්කෑන් මැෂින් එක. මේ පුපුරණ ද්‍රව්‍යවල ඝනත්වය (Density) හරියටම ප්‍රින්ටර් තීන්තවලට සමාන නිසා, කෝටි ගාණක් වටින X-Ray මැෂින් එකට පවා මේක පෙනුනේ නිකන්ම තීන්ත කාට්රිජ් එකක් විදිහටමයි.

අන්තිමට මේ බෝම්බය පුපුරවන්න සකස් කරලා තිබුණේ ඉතාම සියුම් විද්‍යුත් තාක්ෂණික ක්‍රමවේදයක් හරහායි. නිල වාර්තා කියන විදිහට, සාමාන්‍ය ස්කෑන් යන්ත්‍රවලට හෝ ආරක්ෂක පද්ධතිවලට ලේසියෙන් අහු නොවෙන විදිහට තමයි මේක නිර්මාණය කරලා තිබුණේ. ඒ වගේම හරියටම නියමිත වෙලාවට ක්‍රියාත්මක වෙන විදිහේ සංකීර්ණ විද්‍යුත් පරිපථයක් මේ සඳහා යොදාගෙන තිබුණා කියලා විශ්වාස කෙරෙනවා

මේ බෝම්බ එකක විතරක් ග්‍රෑම් 400ක විතර පුපුරණ ද්‍රව්‍ය තිබුණා. විශේෂඥයන් කියන විදිහට, මේක අහසේදී පිපුරුණා නම් ගුවන් යානය කෑලි කෑලි වලට කැඩිලා මහා විනාශයක් වෙන්න තිබුණා.

එදා බුද්ධි අංශ වලට ලැබුණු ඒ "එක පණිවිඩය" (Tip-off) නැත්නම්, කවදාවත් කාටවත් මේක හොයාගන්න ලැබෙන්නේ නෑ.

තාක්ෂණය කොච්චර දියුණු වුණත්, "මිනිස් මොළයක්" සහ "නිවැරදි තොරතුරක්" නැතුව මැෂින් වලට විතරක් අපිව බේරගන්න බැරි බව එදා මුළු ලෝකයම තේරුම් ගත්තා.

මේ සිද්ධියෙන් පස්සේ මොකද වුණේ?

මේ "කාට්රිජ් කුමන්ත්‍රණය" (Cartridge Plot) සහ මීට පෙර සිදුවූ (දියර බෝම්බ සිද්ධිය, යට ඇඳුම් බෝම්බ සිද්ධිය වැනි) තවත් සිදුවීම් මාලාවක් නිසා ගුවන් ගමන් ආරක්ෂක නීති පොතම අලුතින් ලියවුණා.

මේ සිදුවීමත් එක්ක ලෝකයේ ගුවන් බඩු ප්‍රවාහන ආරක්ෂක නීති (Cargo Aviation Security) සම්පූර්ණයෙන්ම උඩු යටිකුරු වුණා. එහි ප්‍රතිඵලයක් විදිහට තමයි අධි-අවදානම් සහිත භාණ්ඩ පරීක්ෂා කරන්න අලුත්ම ක්‍රම හඳුන්වා දුන්නේ සහ අවුන්ස 16ට (16oz) වැඩි ප්‍රින්ටර් කාට්රිජ් මගී යානාවල ගෙනයාම තහනම් වුණේ.

අද අපි ලැප්ටොප්, ටැබ්, පවර් බෑන්ක් බෑග් එකෙන් එළියට අරන් වෙනම ට්‍රේ එකක තියන්නේ, මේ වගේ සිදුවීම් වලින් ඉගෙන ගත්තු පාඩම් නිසා. මොකද ඉලෙක්ට්‍රොනික් බඩු අස්සේ දේවල් හංගන්න ලේසියි කියලා ආරක්ෂක අංශ තේරුම් ගත්තා.

ඊටත් වඩා වැදගත්ම දේ තමයි, අනතුරක් වෙන්න කලින් ඒ ගැන රටවල් අතර තොරතුරු හුවමාරු කරගැනීම (Intelligence Sharing) සහ ජාත්‍යන්තර සහයෝගීතාවය මේ සිදුවීමෙන් පස්සේ මීට වඩා ශක්තිමත් වීම.

ඉතින් ඊළඟ වතාවේ ඔයා එයාපෝට් එකට ගියාම... සෙකියුරිටි ඔෆිසර් කෙනෙක් "සර්, ලැප්ටොප් එක එළියට ගන්න", "බෙල්ට් එක ගලවන්න" කිව්වොත්... කේන්ති ගන්න එපා.

පොඩි හිනාවක් දාලා ඒකට සහයෝගය දෙන්න. 😊

මොකද ඒ නිලධාරියා ඒ පරීක්ෂා කරන්නේ ඔයාව රස්තියාදු කරන්න නෙවෙයි... සමහරවිට ඔයාගේ ජීවිතේ බේරගන්න වෙන්න පුළුවන්. තාක්ෂණයට අහු නොවෙන දේවල් පවා අල්ලගන්න එයාලා ඇස් ඇරගෙන ඉන්නවා.

ලෝකයම බේරගත්ත ඒ බුද්ධි අංශ නිලධාරීන්ට අපේ ගෞරවය! 🫡🌍

මේ කතාව මීට කලින් දැනගෙන හිටියද? බොහෝ දෙනෙක් මේ ගැන දන්නේ නෑ! 👇

නොකී කතා – Untold Stories | තවත් දැනගැනීමට follow කරන්න

#AirportSecurity #Intelligence #UntoldStories #AviationHistory #SafetyFirst #RealHeroes #SriLanka #CargoPlot