🚨 ලෝකයම ගිනි තැබූ දින පහ: 2026 ඉරාන යුද්ධයේ ඇතුළාන්තය (සම්පූර්ණ වාර්තාව) 🚨

2026 පෙබරවාරි 28 වෙනිදා... සාමාන්‍ය විදියට ඉර පෑව්වත්, මැදපෙරදිගට ඒක සාමාන්‍ය දවසක් වුණේ නැහැ. දශක ගණනාවක් තිස්සේ ඇමරිකාව, ඊශ්‍රායලය සහ ඉරානය අතර තුෂ්ණිම්භූතව පැවතුණු සීතල යුද්ධය, මහා ගිනි කන්දක් වගේ එකපාරටම පුපුරලා ගියා. මේ වෙද්දී මුළු ලෝකයම හුස්ම හිරකරගෙන බලාගෙන ඉන්න, තුන්වන ලෝක යුද්ධයක පෙරනිමිති පෙන්වන මේ මහා ගැටුමේ මේ දක්වා සිදුවුණේ මොනවාද?

මේ තියෙන්නේ යුද බිමේ අලුත්ම තත්ත්වය ගැන සම්පූර්ණ විස්තරයයි.

💥 ඔපරේෂන් "Epic Fury" සහ "Roaring Lion" - නායකයාගේ අවසානය

ඇමරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය එක්වී දියත් කළ මේ දැවැන්ත ඒකාබද්ධ ගුවන් මෙහෙයුම ආරම්භ වුණේ ටෙහෙරාන් වේලාවෙන් උදේ 9.45ට පමණ. F-35 ප්‍රහාරක යානා, B-2 බෝම්බ හෙළන යානා සහ ටොමහෝක් (Tomahawk) මිසයිල යොදාගනිමින් ඉරානයේ ඉලක්ක 500කට වඩා මේ ප්‍රහාරයෙන් සුනුවිසුනු කර දැමුවා.

මේ ප්‍රහාරයේ දරුණුම ප්‍රතිඵලය වුණේ ඉරානයේ උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා අලි කමේනි (Ayatollah Ali Khamenei) ඇතුළු ඉහළම පෙළේ නායකයින් රැසක් එකවර ඝාතනය වීමයි. හිටපු ජනාධිපති මහමුද් අහමදිනෙජාඩ්, ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයා සහ IRGC හමුදා ප්‍රධානීන් ඇතුළු 48 දෙනෙකුගේ මරණ මේ වෙද්දී තහවුරු කරලා තියෙනවා.

🕰️ ඇයි මේක එකපාරටම වුණේ?

මේක හිටිහැටියේ ඇතිවුණු ගැටුමක් නෙවෙයි. 1979 ඉරාන විප්ලවයේ ඉඳන් පැවත එන මේ සතුරුකම, 2024-2025 කාලයේදී තවත් දරුණු වුණා. විශේෂයෙන්ම 2025 ජුනි මාසයේ ඇතිවුණු "දින 12 යුද්ධය" සහ ඉරානයේ රහසිගත න්‍යෂ්ටික වැඩපිළිවෙල මේකට ප්‍රධාන හේතු වුණා. ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සහ ඊශ්‍රායල අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු පවසන්නේ ඉරානය සතුව න්‍යෂ්ටික අවි නිෂ්පාදනය කිරීම සහ ත්‍රස්ත කණ්ඩායම් වලට ආයුධ සැපයීම සම්පූර්ණයෙන්ම නැවැත්වීම ඔවුන්ගේ එකම අරමුණ බවයි.

🚀 ඉරානයෙන් දරුණු ප්‍රතිප්‍රහාර සහ හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය වැසීම

ඉරානයත් මේ ප්‍රහාර හමුවේ නිහඬව හිටියේ නැහැ. ඔවුන් ඊශ්‍රායලයේ ටෙල් අවිව්, හයිෆා නගරවලටත්, කුවේට්, කටාර්, බහරේන්, සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ (UAE) පිහිටි ඇමරිකානු හමුදා කඳවුරුවලටත් එකදිගට බැලස්ටික් මිසයිල සහ ෂාහෙඩ් (Shahed) ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර එල්ල කළා.

ලෝක ආර්ථිකයටම දැනෙන දරුණුම තීරණය ගත්තේ ඉන්පසුවයි. ලෝකයේ ඛනිජ තෙල් සැපයුමෙන් 20%ක්ම ප්‍රවාහනය කෙරෙන ප්‍රධානම නාවික මාර්ගය වන "හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය" (Strait of Hormuz) වසා දමන්නට ඉරානය කටයුතු කළා. මේ නිසා දැනටමත් ලෝක වෙළඳපොළේ තෙල් මිල අහසට නගිමින් තියෙනවා.

⚔️ දිනෙන් දින උත්සන්න වන ගැටුම (මාර්තු 1 සිට 3 දක්වා)

දෙවන සහ තුන්වන දින වෙද්දී ලෙබනනයේ 'හිස්බුල්ලා' සංවිධානයත් නිල වශයෙන් යුද්ධයට අවතීර්ණ වෙමින් ඊශ්‍රායලයට රොකට් ප්‍රහාර එල්ල කිරීම ආරම්භ කළා. ඊට ප්‍රතිචාර ලෙස ඊශ්‍රායලය බීරූට් නුවරට දැවැන්ත බෝම්බ ප්‍රහාර එල්ල කරමින් හිස්බුල්ලා බුද්ධි අංශ ප්‍රධානියා ඝාතනය කළා. ගල්ෆ් කලාපයේ සෞදි සහ කටාර් බලශක්ති මධ්‍යස්ථාන වලට පවා මේ වෙද්දී ඉරානයෙන් ප්‍රහාර එල්ල වෙලා. යුනෙස්කෝ ලෝක උරුමයක් වන ඉරානයේ 'ගොලෙස්තාන් මාලිගයටත්' (Golestan Palace) බෝම්බ පතිත වී තිබෙනවා.

🩸 මිනිස් ජීවිත වලට සිදුවූ හානිය

මේ යුද්ධයේ අඳුරුතම පැතිකඩ තමයි සිවිල් වැසියන්ගේ මරණ. දැනට වාර්තා වන ආකාරයට ඉරානයේ සහ ලෙබනනයේ පමණක් මියගිය ගණන 600 ඉක්මවනවා. මීට පාසලකට එල්ල වූ ප්‍රහාරයකින් මියගිය කුඩා දරුවන් ඇතුළු සිවිල් වැසියන් 150කට අධික පිරිසක්ද ඇතුළත්. ඇමරිකානු හමුදා සාමාජිකයින් 6 දෙනෙකු සහ ඊශ්‍රායල ජාතිකයින් කිහිප දෙනෙකුද මියගොස් ඇති බව තහවුරු වී තිබෙනවා.

🌍 ලෝකයම අවදානමක ද?

එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය මේ ප්‍රහාරය හෙළා දකින අතර රුසියාව සහ චීනය මෙය ආක්‍රමණයක් ලෙස හඳුන්වනවා. ජනාධිපති ට්‍රම්ප් ජාතිය අමතමින් කියා සිටියේ "මේ මෙහෙයුමේ ලොකුම ප්‍රහාරය තවම එල්ල වුණේ නැහැ" කියලයි. සති 4ක් හෝ 5ක් මේ යුද්ධය ඇදී යනු ඇති බවටයි ඔවුන් අනුමාන කරන්නේ. ඉරානයේ තාවකාලික නායකත්වය පවසන්නේ ඔවුන් දිගුකාලීන යුද්ධයකට සූදානම් බවත් කිසිදු සාකච්ඡාවකට ඉඩක් නොමැති බවත්ය.

මේ යුද්ධය මේ විදියටම දිගටම ඇදුණොත්, ලෝකයේම ආර්ථිකය කඩා වැටිලා, අපේ රටටත් තෙල් මිල ඉහළ යාම සහ මැදපෙරදිග රැකියා කරන ශ්‍රී ලාංකිකයින්ගේ ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් විශාල ප්‍රශ්න වලට මුහුණ දෙන්න වෙනවා ස්ථිරයි.

මේ තත්ත්වය ගැන ඔයාලට මොකද හිතෙන්නේ? මේ යුද්ධය තුන්වන ලෝක යුද්ධයක් දක්වා දුරදිග යයිද? ඔයාලගේ අදහස අනිවාර්යයෙන්ම පල්ලෙහායින් කමෙන්ට් කරගෙන යන්න. 👇

#IranWar2026 #WorldNews #MiddleEastCrisis #SriLanka #GlobalEconomy #BreakingNewsSinhala #InternationalNews #EpicFury