⚠️ පුවත්පත් මේසයක් වටා සිටි කීපදෙනෙක්, ලෝකයේ බලවත්ම ආගමික ආයතනයක් හෙල්ලූ හැටි: ඔස්කාර් සම්මාන දිනූ ඇඟ කිලිපොළා යන 'Spotlight' අබිරහස! 🗞️
ලෝකයේ ඕනෑම සමාජයක ආගමික ආයතනයක් කියන්නේ මිනිස්සු අසීමිතව විශ්වාස කරන, තමන්ගේ ආධ්යාත්මික සුවය හොයාගෙන යන අතිශය පූජනීය තැනක්. ඒ වගේම ඇමරිකාවේ බොස්ටන් (Boston) නගරය කියන්නේ කතෝලික බැතිමතුන් ඉතා විශාල පිරිසක් ජීවත් වුණු, පල්ලියට අතිවිශාල සමාජ බලයක් සහ ගෞරවයක් තිබුණු නගරයක්. ඒ කාලයේ බොස්ටන් පල්ලියේ ප්රධානියා වුණු කාදිනල් බර්නාඩ් ලෝ (Cardinal Bernard Law) කියන්නේ එරට දේශපාලඥයින්ටත් වඩා බලවත්, ජනතාවගේ ඉහළම වන්දනාවට පාත්ර වුණු චරිතයක්.
මිනිසුන් තමන්ගේ ආගමික නායකයින්ව දෙවියන්ගේ නියෝජිතයින් විදියට දැඩිව විශ්වාස කළා. ඒ නිසාම මේ පූජනීය ආයතන ඇතුළේ සිදුවෙන කිසිම දෙයක් ගැන ප්රශ්න කරන්න සාමාන්ය ජනතාවට කවදාවත් හිතුණේ නැහැ. නමුත් කිසිවෙකුත් නොසිතූ අයුරින්, මේ පූජනීය පවුරු පිටිපස්සේ අතිශය කම්පනකාරී අඳුරු සිදුවීම් මාලාවක් දශක ගණනාවක් තිස්සේ රහසිගතව සිද්ධ වෙමින් තිබුණා.
මේ කතාවේ ප්රධානම කතාබහට ලක්වෙන්නේ ජෝන් ජේ. ගියෝගන් (John J. Geoghan) කියන පූජකවරයාගේ හැසිරීමයි. ඔහු දශක තුනකටත් වඩා වැඩි කාලයක් තිස්සේ බොස්ටන් නගරයේ පල්ලි කිහිපයකම සේවය කරලා තිබුණා. හැබැයි මේ කාලය ඇතුළතදී ඔහු අහිංසක කුඩා දරුවන් 130 කට වඩා වැඩි පිරිසක් අමානුෂික ලෙස ලිංගික අපයෝජනයට ලක් කර තිබුණු බව පසුව කරුණු සහිතව හෙළි වුණා.
මේ කුඩා දරුවන් තමන්ට සිද්ධ වුණු මේ කෲර අපරාධය ගැන අඬමින් දෙමාපියන්ට කිව්වත්, ආගමික විශ්වාසයේ තිබුණු දැඩි බව නිසාම ගොඩක් දෙමාපියන් ඒක විශ්වාස කරන්න කැමති වුණේ නැහැ. "පූජකතුමා කවදාවත් එහෙම දෙයක් කරයිද?" කියලා ඔවුන් තමන්ගේම දරුවන්ව නිහඬ කළා. මේ නිසා ඒ අසරණ දරුවන් තමන්ගේ මුළු ළමා කාලය පුරාවටම මේ දැවැන්ත මානසික සහ ශාරීරික වේදනාව හුදකලාව දරාගෙන හිටියා.
මේ සිදුවීමේ වඩාත්ම ඛේදනීය සහ භයානකම කාරණය වෙන්නේ, මේ අපරාධ ගැන ඉහළ බලධාරීන් දැනුවත්ව සිටීමයි. 1984 වසරේදී පමණ කාදිනල් බර්නාඩ් ලෝ වෙත මේ පූජකවරයා ගැන බරපතළ චෝදනා සහ ලිපිගොනු ලැබී තිබුණු බව පසුව අනාවරණය වුණා. නමුත් ඔහු කළේ මේ පූජකවරයාව නීතියට භාරදී දඬුවම් කරනවා වෙනුවට, ඔහුව වෙනත් පල්ලිවලට මාරු කර යැවීමයි.
ආයතනයේ ගෞරවය ආරක්ෂා කිරීමට සහ අපවාදයෙන් ගැලවීමට ගත්තු ඒ තීරණය නිසා, අලුත් පල්ලියට යන මේ පූජකවරයාගේ ගොදුරු බවට තවත් අලුත් අහිංසක දරුවන් විශාල පිරිසක් පත්වුණා. මේ ආකාරයට ආයතනික මට්ටමින් සිදුවුණු මේ වසන් කිරීම ගැන කිසිම කෙනෙක් ප්රශ්න කළේ නැහැ. සත්යය සම්පූර්ණයෙන්ම යටපත් කරලා, අපරාධකරුවන්ට නිදහසේ සැරිසරන්න ඉඩ ලැබිලා තිබුණා.
මේ මහා නිහැඬියාව බිඳින්න ඉදිරිපත් වෙන්නේ 'The Boston Globe' කියන බොස්ටන් නගරයේ ප්රධාන පුවත්පතයි. එහි 'Spotlight' (ස්පොට්ලයිට්) නමින් හැඳින්වෙන විශේෂ ගවේෂණාත්මක මාධ්යවේදීන්ගේ කණ්ඩායමක් හිටියා. මේ කුඩා කණ්ඩායමට හිටියේ මැට් කැරොල්, සාෂා ෆයිෆර්, මයිකල් රෙසෙන්ඩෙස් සහ ඔවුන්ගේ සංස්කාරක වෝල්ටර් වී. රොබින්සන් යන කිහිපදෙනා පමණයි.
පුවත්පත් කාර්යාලයේ එක කුඩා මේසයක් වටා එකතු වුණු මේ කිහිපදෙනා, අලුතින් පුවත්පතට ආපු ප්රධාන කර්තෘ මාටි බාරොන් (Marty Baron) ගේ උපදෙස් මත මේ අඳුරු රහස ගවේෂණය කරන්න තීරණය කළා. මේ ගවේෂණය කිසිසේත්ම ඔවුන්ට ලේසි වුණේ නැහැ. සමාජයේ බලවත්ම ආයතනයක් ගැන ප්රශ්න කරන එක ඔවුන්ගේ රැකියාවට පමණක් නොව, ජීවිතයටත් දැඩි අවදානමක් වුණා.
පල්ලියේ අසීමිත සමාජ බලපෑම නිසා, ගොඩක් නීතිඥයින්, බලධාරීන් සහ පොලිස් නිලධාරීන් පවා ඔවුන්ට තොරතුරු දෙන්න දැඩි ලෙස බිය වුණා. නමුත් මාස පහක් පුරාවට මේ මාධ්යවේදීන් කණ්ඩායම දිවා රෑ නොබලා ඉතාමත් වෙහෙසකර රාජකාරියක නිරත වුණා. ඔවුන් පැරණි ලිපිගොනු, උසාවි වාර්තා සහ පල්ලිවල වාර්ෂික නාමලේඛන ඉතා සූක්ෂමව පරීක්ෂා කරමින් රහස් තොරතුරු එකතු කළා.
ඔවුන් අතුරුදහන් වූ හෝ 'සෞඛ්ය හේතූන්' මත නිවාඩු ගිය බවට සටහන් කර තිබූ පූජකවරුන්ගේ නම් ලැයිස්තු ගත කරමින් මේ අබිරහසේ සුලමුල හෙව්වා. ඉන්පසුව ඔවුන් සමාජයේ හැංගිලා හිටපු අපයෝජනයට ලක්වුණු වින්දිතයින් හොයාගෙන ගිහින්, ඔවුන්ගේ කඳුළු පිරුණු කතා එකින් එක සටහන් කරගත්තා. මේ පරීක්ෂණයේදී ස්පොට්ලයිට් කණ්ඩායමට ඉතාමත් බියකරු සත්යයක් අවබෝධ වුණා.
ඔවුන්ට තේරුණා මේක එක පූජකවරයෙක්ගේ පමණක් ගැටලුවක් නෙවෙයි, මහා දැවැන්ත ජාලයක් කියලා. පසුව හෙළිවුණු තොරතුරු වලට අනුව, ගියෝගන් කියන පූජකයාට අමතරව තවත් පූජකයින් සියයකට ආසන්න ප්රමාණයක් (nearly 100) සම්බන්ධයෙන් මෙවැනි අපයෝජන චෝදනා එල්ල වී තිබුණා. බලධාරීන් මුදල් ගෙවමින් සහ ස්ථාන මාරුවීම් ලබාදෙමින් මේ සියල්ල ඉතාමත් ක්රමානුකූලව යටපත් කර තිබුණු බව වාර්තා වුණා.
2002 වසරේ ජනවාරි 6 වෙනිදා, බොස්ටන් ග්ලෝබ් පුවත්පත තමන්ගේ මේ මාස පහක මහන්සියේ කම්පනකාරී ප්රතිඵලය පුවත්පතේ මුල් පිටුවේම පළ කළා. මේ පුවත බොස්ටන් නගරය පමණක් නොව, මුළු ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයම දැඩි කම්පනයකට පත්කළා. වසර ගණනාවක් තිස්සේ හැංගිලා තිබුණු ඇඟ කිලිපොළා යන අඳුරු සත්යය එදා ප්රසිද්ධියේම එළියට ආවා.
ඒ වගේම එය මුළු ලෝකය පුරාම ළමා අපයෝජන සහ ආයතනික වගවීම පිළිබඳ දැවැන්ත කතිකාවතක් නිර්මාණය කරන්න සමත් වුණා. එදා පුවත්පතේ පළවුණු ලිපිය අවසානයේ, මාධ්යවේදීන් තවත් මෙවැනි වින්දිතයින් සිටීනම් කතා කරන්න කියා කුඩා දුරකථන අංකයක් සටහන් කර තිබුණා. පසුදා උදෑසන පුවත්පත් කාර්යාලය විවෘත කරන විටත්, ඒ දුරකථනය එක දිගට නාද වෙමින් පැවතුණා.
ඒ කතා කළේ තමන්ට සිද්ධ වුණු අසාධාරණය ගැන අවුරුදු ගණනාවක් තිස්සේ බියෙන් හැංගිලා හිටපු තවත් අහිංසක වින්දිතයින්. ඔවුන්ට පළමු වතාවට තමන්ගේ කඳුළු වෙනුවෙන් කතා කරන්න ආරක්ෂිත තැනක් ලැබිලා තිබුණා. මේ දැවැන්ත සමාජ බලපෑම සහ සත්යය හෙළිවීම නිසා, බොස්ටන් නගරයේ කාදිනල් බර්නාඩ් ලෝ ට තමන්ගේ තනතුරෙන් ඉල්ලා අස්වෙන්න සිද්ධ වුණා.
වගේම පල්ලියේ ජ්යෙෂ්ඨ නායකයින් රැසකට සමාජයෙන් සහ නීතියෙන් දැඩි බලපෑම් සහ පරීක්ෂණ වලට මුහුණ දෙන්න සිදුවුණා. මේ දැවැන්ත හෙළිදරව්වෙන් පස්සේ, ප්රධාන චූදිතයා වුණු ජෝන් ජේ. ගියෝගන් කියන පූජකවරයාව නීතියට කොටු කරලා වසර 10ක සිරදඬුවමක් නියම කළා. හැබැයි ඔහුට ඒ දඬුවම සම්පූර්ණයෙන්ම විඳින්න ජීවත් වෙන්න ලැබුණේ නැහැ. 2003 අවුරුද්දේදී ඔහු රඳවා හිටපු සිරගෙදර හිටපු තවත් සිරකරුවෙක් විසින් ඔහුව ඉතාමත් කෲර විදියට ඝාතනය කරලා තිබුණා.
ඊට අමතරව මේ ළමා අපරාධවලට සම්බන්ධ වුණු තවත් පූජකයින් රැසකගේ පූජකත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම අහිමි කරලා, ඔවුන්ට විරුද්ධවත් දැඩි නීතිමය පියවර ගන්න බලධාරීන්ට සිද්ධ වුණා. මේ අභීත මාධ්යවේදීන්ගේ ගවේෂණය නිසා අපයෝජනයට ලක්වූවන්ට ඉදිරියට ඇවිත් කතා කිරීමට ලොකු ධෛර්යයක් ලැබුණා. ඒ වගේම ආගමික ආයතන ඇතුළේ ළමා ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් දැඩි ප්රතිසංස්කරණ ඇති කරන්නත් මේ සිදුවීම ප්රධානතම හේතුවක් වුණා.
කිසිම ආගමකට හෝ දර්ශනයකට නිග්රහ නොකර, ආගමේ නාමයෙන් වැරදි කළ පුද්ගලයින් කිහිපදෙනෙකුගේ අපරාධ ලෝකයට ගෙනාපු 'Spotlight' මාධ්යවේදීන් කණ්ඩායමට නිසි ගෞරවය හිමිවුණා. 2003 වසරේදී ලෝකයේ ඉහළම පුවත්පත් සම්මානය වන 'පුලිට්සර්' (Pulitzer Prize) සම්මානය ඔවුන්ට හිමිවුණේ ඒ විශිෂ්ට සමාජ මෙහෙවර වෙනුවෙනුයි. ඔවුන් කළේ ප්රවෘත්තියක් ලිවීම පමණක් නොව, දහස් ගණනක් දරුවන් වෙනුවෙන් හඬක් නැගීමයි.
මේ ගවේෂණාත්මක සහ සංවේදී සත්ය කතාව පසුව 2015 අවුරුද්දේදී "Spotlight" නමින් විශිෂ්ට හොලිවුඩ් චිත්රපටයක් බවට පත්වුණා. ඉතාමත් යථාර්ථවාදීව නිර්මාණය කළ එම චිත්රපටය, 2016 වසරේ ඔස්කාර් (Oscar) සම්මාන උළෙලේදී හොඳම චිත්රපටය ලෙස අභිෂේක ලැබුවා. සත්යය කවදාවත් සදහටම වළලන්න බැහැ කියන එකට මේක ලෝක ඉතිහාසයේ තියෙන හොඳම උදාහරණයක්.
මොන රටක, මොන ආගමක හිටියත් දරුවන්ට එරෙහිව මෙවැනි කෲර අපරාධ කරන පුද්ගලයන්ට තරාතිරම නොබලා නීතියේ උපරිම දඬුවම් ලබා දිය යුතුමයි! ඒ ඇයි දන්නවද? ලෝකයේ තියෙන කිසිම ආගමකට, බලයකට හෝ ආයතනයකට වඩා අහිංසක දරුවෙකුගේ ජීවිතය සහ ආරක්ෂාව සියදහස් ගුණයකින් වටින නිසයි.
සාමාන්ය පුවත්පත් කතුවරුන් කිහිපදෙනෙකුගේ නොපසුබට උත්සාහය නිසා, මුළු ලෝකයකම ළමා ආරක්ෂාව සහ වගවීම ගැන අලුත් පිටුවක් පෙරළුණා. කිසිම ආගමකට දොස් නොකියා, ආගමට මුවා වී වැරැද්ද කළ පුද්ගලයන්ට පමණක් දඬුවම් ලබාදීමේ වැදගත්කම ගැන ඔබ මොකද හිතන්නේ?
ඔබගේ වටිනා අදහස පහළින් කමෙන්ට් (Comment) කරන්න. ඒ වගේම සමාජයට අතිශය වැදගත් පණිවිඩයක් දෙන මේ සංවේදී කතාව ඔබේ මිතුරන්ටත් කියවන්න දැන්ම Share කරන්න.
ලෝකය පුරා සැඟවුණු මේ වගේ තවත් සත්ය කතා, ගවේෂණ සහ අබිරහස් ගැන මුල සිට අගට කියවන්න අදම අපේ නොකී කතා - Untold Stories පිටුවට සහ වෙබ් අඩවියට (nokikatha. com) එකතු වෙන්න!
