"අද නම් එළියට යන්න එපා!" බිරිඳ අඬලා කියද්දිත්, ඔහු හිනාවෙලා ගියේ තමන්ගේම මරණයට...

බිරිඳ ඇඳේ ඉඳගෙන අඬනවා. "අද නම් එළියට යන්න එපා." එයා එහෙම අඬලා කියද්දිත් ඔහු හිනාවෙලා දොරෙන් එළියට ගියා...

කතාව පටන්ගන්නේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 44 මාර්තු 15 වෙනිදා උදේ. ඒ කාලේ රෝම ජනරජයේ හිටපු බලවත්ම නායකයා තමයි ජුලියස් සීසර් කියන්නේ. හැබැයි එදා උදේ සීසර්ගේ ගෙදර පුදුම නිශ්ශබ්දතාවයක් තිබුණේ. සීසර්ගේ බිරිඳ, කැල්පූර්නියා නින්දෙන් ඇහැරුණේ මහ හයියෙන් කෑගහගෙන. එයාගේ ඇස්වලින් කඳුළු බේරෙනවා.

"අද නම් එළියට යන්න එපා සීසර්... මට හීනෙන් පෙනුණා... ඔයාව මරලා, ඔයාගේ ලේ පෙරාගත්තු මළසිරුර මගේ අත් දෙකේ තියෙනවා..." එයා අඬ අඬා සීසර්ට පෙරැත්ත කළා.

ලෝකෙම දිනපු, යුධ පිටිවල මරණයත් එක්ක සෙල්ලම් කරපු සීසර්ට මේ හීනය විහිළුවක් වගේ පේන්න ඇති. එයා කැල්පූර්නියාව සනසලා හිනාවුණා. ඒත් බිරිඳගේ බය නිකම්ම නිකම් බයක් නෙවෙයි. මීට සති ගාණකට කලින් ස්පුරින්නා කියන ප්‍රසිද්ධ පේනකාරයා සීසර්ට කෙලින්ම අනතුරු ඇඟවීමක් කරලා තිබුණා "මාර්තු 15 වෙනිදාට පරිස්සම් වෙන්න!" කියලා.

ඒ මදිවට, එදා සීසර් පූජා කළ සතෙක්ගේ ඇඟ පරීක්ෂා කරද්දී තවත් අතිශය අසුබ පෙරනිමිත්තක් හමු වුණා. ප්ලූටාර්ක් (Plutarch) කියන විදිහට, ඒ සතාගේ හදවත හොයාගන්න බැරි වුණා. රෝම විශ්වාසවල හැටියට, සජීවී සතෙක්ට හදවතක් නැතිව ජීවත් වෙන්න බැරි නිසා, ඒක මරණයට ඉතාම අසුබ ලකුණක් ලෙස සැලකුණා. කැල්පූර්නියාගේ හීනයත්, මේ අසුබ නිමිතිත් නිසා, සීසර් මුලින්ම තීරණය කළේ එදා සෙනෙට් රැස්වීමට නොයන්නයි.

අන්න ඒ වෙලාවේ තමයි ගෙදර දොරට කවුදෝ තට්ටු කළේ. ආවේ වෙන කවුරුත් නෙවෙයි, ඩෙසිමස්. ඩෙසිමස් කියන්නේ සීසර්ගේ ළඟම, විශ්වාසවන්තම යාළුවෙක් වගේම සීසර්ගේ අන්තිම කැමති පත්‍රයේ පවා නම තිබුණු කෙනෙක්.

ඩෙසිමස් සීසර් දිහා බලලා මෙහෙම කිව්වා: "බිරිඳගේ හීනවලට බයවෙලා, පෙරනිමිති පස්සේ ගිහින් ගෙදර හැංගිලා හිටියා කියලා දැනගත්තොත් සෙනෙට් එක ඔයාට හිනාවෙයි සීසර්. එහෙම නැත්නම් ඔයා එයාලව ගණන් ගන්නේ නෑ කියලා හිතයි. එන්න, මාත් එක්ක යමු."

තමන්ගේ හොඳම යාළුවා කියපු දේ අකුරටම විශ්වාස කරපු සීසර් ලෑස්ති වෙලා එළියට බැස්සා. හැබැයි තමන්ව මරණයට අතින් අල්ලගෙන යන්නේ තමන්ගේම යාළුවා කියලා සීසර් හීනෙකින්වත් හිතුවේ නෑ.

සෙනෙට් රැස්වීමට යන පාරේදී අර ස්පුරින්නා කියන පේනකාරයාව සීසර්ට ආයෙත් හම්බවුණා. සීසර් විහිළුවට වගේ කිව්වා "ඔයා කිව්ව මාර්තු 15 ආවනේ. හැබැයි මට මුකුත් වුණේ නෑ." පේනකාරයා හිමින් සීරුවේ උත්තර දුන්නා: "ආවා තමයි සීසර්... ඒත් තාම ඉවර නෑ."

සීසර් සෙනෙට් සභා රැස්වීමට (පොම්පේ ශාලාවට) ඇතුළු වුණා. එතන සෙනෙට්වරු 60කට වැඩි පිරිසක් එයා එනකල් බලාගෙන හිටියා. ඒ අයගේ සළු අස්සේ තියුණු පිහි හැංගිලා තිබුණා. මේ ගොඩක් අය සීසර්ගේ පරම හතුරෝ නෙවෙයි. සමහරු සීසර් යුද්ධවලදී සමාව දීපු අය, තවත් අය සීසර්ගේම කඳවුරේ හිටපු අය. මේ අයට තිබුණේ එකම බයයි: සීසර් සම්පූර්ණ බලය අතට අරන් රෝම ජනරජය නැති කරල දායි කියන එක.

සීසර් පුටුවේ වාඩිවෙන්න හදද්දීම ටිලියස් සිම්බර් ළඟට ඇවිත් සීසර්ගේ සළුවෙන් තදින් ඇද්දා. ඒක තමයි සිග්නල් එක!

පළවෙනි පිහි පහර සීසර්ගේ බෙල්ලට වැදුණා. ඒත් සීසර් ලේසියෙන් අතහරින කෙනෙක් නෙවෙයි. එයාගේ අතේ තිබුණු ලියන පෑනෙන් (stylus එකෙන්) එක මිනීමරුවෙක්ට තදින්ම ඇන්නා. ඒත් 60 දෙනෙක් ඉස්සරහා එක මිනිහෙක්ට මොනවා කරන්නද? එකා පිට එකා පැනලා සීසර්ට පිහි පහරවල් 23ක් ඇන්නා.

ලේ පෙරාගෙන සටන් කරපු සීසර් එකපාරටම දැක්කා ඒ මිනීමරුවෝ අතරේ ඉන්න එක මුහුණක්. ඒ මාකස් බෲටස්. සීසර් ගොඩක් විශ්වාස කරපු, ඔහුගෙන් ගොඩක් උදව් ලබපු කෙනෙක්. බෲටස්ගෙ අතෙත් ලේ ගෑවුණු පිහියක්. එයත් ඇවිත් ඉන්නේ තමන්ව මරන්න.

ඒක දැක්ක ගමන් සීසර් සටන් කරන එක නැවැත්තුවා. තමන් මැරෙන විදිහ කාටවත් පේන්න එපා කියලා හිතලා එයා තමන්ගේ සළුවෙන් ඔළුව වහගත්තා. සීසර් ඇදගෙන වැටිලා මැරුණේ එයාගේ පරණම හතුරෙක් වුණු පොම්පේගේ ප්‍රතිමාව ඉස්සරහා.

මේ සිද්ධියෙන් පස්සේ රෝම වෛද්‍යවරයෙක් වුණු ඇන්ටිස්ටියස් සීසර්ගේ සිරුර පරීක්ෂා කළා. ඇඟේ පිහි පහරවල් 23ක් තිබුණට, ඒකෙන් මාරාන්තික වෙලා තිබුණේ පපුවට වැදුණු එකම එක පහරයි. ප්ලූටාර්ක් කියන පරිදි, මේ ඝාතනය වෙලාවේ තිබුණු කලබලය අතරේ සමහර මිනීමරුවෝ එකිනෙකාටත් පිහි ඇනගෙන තුවාල කරගෙන තිබුණා.

එතකොට අර ලෝක ප්‍රසිද්ධ "Et tu, Brute?" (පුතේ ඔයත්ද?) කියන වචන ටික?

සීසර් ඇත්තටම එහෙම කිව්වා කියලා ඓතිහාසික සාක්ෂි නෑ. පැරණි වාර්තාවල (Suetonius) තියෙන්නේ ඔහු කිසිම වචනයක් නොකියා, පළවෙනි පහර වදිද්දී කෙඳිරි ගෑවා විතරයි කියලා. මේ "Et tu, Brute?" කියන එක නාට්‍යමය රසය වෙනුවෙන් ෂේක්ස්පියර් ජනප්‍රිය කරපු දෙයක්.

මේ ඝාතකයින් හිතුවේ සීසර්ව මරලා එයාලා රෝම ජනරජය බේරගත්තා කියලා. ඒත් වුණේ අනිත් පැත්ත. රෝමයම ලේ ගලන සිවිල් යුද්ධෙකට වැටුණා. Suetonius කියන විදිහට, සීසර්ව මරපු අයගෙන් වැඩි දෙනෙක්ට අවුරුදු තුනකට වඩා ජීවත් වෙන්න ලැබුණේ නෑ. හැමෝම වගේ ඛේදනීය විදිහට මරණයට පත්වුණා.

බිරිඳ දැකපු හීනේ ඇත්ත වුණා. පේනකාරයා කියපු දේ ඇත්ත වුණා.

හැබැයි, සීසර්ව මැරුවේ පිහි විතරක් නෙවෙයි. ඔහු අන්තිම මොහොතේ විශ්වාස කළ මිනිස්සුම තමයි ඔහුව මරණයට ගෙන ගියේ.

ඔබට හිතෙන්නේ කුමක්ද? පහළින් කමෙන්ට් කරන්න. 👇

මේ වගේ අද්භූත සහ ඇඟ කිලිපොළා යන ලෝකයේ සැඟවුණු කතා දැනගන්න, දිගටම නොකී කතා - Untold Stories පිටුව එක්ක රැඳිලා ඉන්න