අවුරුදු 100ක් ජීවත් වීමේ "නොකී රහස" - මරණය අමතක කළ ලොව පුදුම දනවන කලාප 05! 🌍✨
අපි හැමෝම මැරෙන්න බයයි. ඒත් ඒ මරණය පස්සට දාන්න අපි කරන දේවල් ඇත්තටම සාර්ථකද? අපි ජිම් යනවා, විටමින් වර්ග බොනවා, පෝෂ්යදායී කියලා හිතන දේවල් කනවා. ඒත් අපි අවුරුදු 70-80 වෙද්දී ඇඳට වැටෙද්දී, මේ ලෝකේ සමහර තැන්වල මිනිස්සු අවුරුදු 100 පන්නලත් තරුණයෝ වගේ වැඩ කරනවා. ඒ අයට හාට් ඇටෑක් නැහැ, දියවැඩියාව නැහැ, පිළිකා හැදෙන්නේ කලාතුරකින්.
විද්යාඥයන් මේ පුදුම සහගත ප්රදේශ හඳුන්වන්නේ "Blue Zones" (නිල් කලාප) කියලා. ලෝක සිතියමේ මේ ප්රදේශ ලකුණු කරලා බැලුවම ඒවා නිල් පාටින් පෙනුණ නිසයි ඒ නම ලැබුණේ. අද "නොකී කතා" තුළින් අපි යමු ඒ අපූරු මිනිස්සුන්ගේ රහස් සොයාගෙන...
📍 මේ "Blue Zones" පිහිටලා තියෙන්නේ කොහේද?
ලෝකයේ ප්රධාන වශයෙන් "Blue Zones" පහක් හඳුනාගෙන තියෙනවා:
👉ඉතාලියේ සර්ඩීනියා (Sardinia): මෙහි ලෝකයේ වැඩිම ශතවර්ෂාධික (අවුරුදු 100 පැනපු) පිරිමින් පිරිසක් ජීවත් වෙනවා.
👉ජපානයේ ඔකිනාවා (Okinawa): ලෝකයේ වැඩිම කාලයක් ජීවත් වන කාන්තාවන් ඉන්නේ මෙහේ.
👉ග්රීසියේ ඉකරියා (Ikaria): මේ දූපත හඳුන්වන්නේ "මිනිසුන්ට මරණය අමතක වූ දූපත" කියලා.
👉කොස්ටාරිකාවේ නිකෝයා (Nicoya): මධ්යම ඇමරිකාවේ අඩුම මරණ අනුපාතයක් තියෙන ප්රදේශය.
👉කැලිෆෝනියාවේ ලෝමා ලින්ඩා (Loma Linda): ඇමරිකාවේ සාමාන්ය මිනිසුන්ට වඩා අවුරුදු 10ක් වැඩියෙන් මෙහේ අය ජීවත් වෙනවා.
මොකක්ද මේ අයගේ රහස?
මේ හැම ප්රදේශයකම මිනිස්සුන්ගේ ජීවන රටාවල පොදු ලක්ෂණ කිහිපයක් විද්යාඥයන් සොයාගත්තා. ඒවා අපේ ජීවිතවලටත් ගලපගන්න පුළුවන්ද බලන්න:
1. "ස්වභාවිකව හැසිරීම" (Natural Movement): 🏃♂️🚶♀️ මේ කිසිම කලාපයක මිනිස්සු ජිම් යන්නේ නැහැ. හැබැයි ඔවුන්ගේ පරිසරය නිර්මාණය වෙලා තියෙන්නේ හැමවෙලේම ඇඟ හොලවන්න සිද්ධ වෙන විදියට. ඔවුන් තමන්ගේ ගෙවත්ත තනිවම නඩත්තු කරනවා, නගරයට යන්නෙත් පයින්. ඔවුන් දිනකට කිලෝමීටර් ගණනාවක් ඇවිදිනවා. අපි වගේ පැය 8ක් පුටුවකට වෙලා ඉන්නේ නැහැ.
2. "ඉකිගායි" හෙවත් ජීවත් වීමට හේතුව (Purpose): 🎯 ජපන් ජාතිකයන් කියන්නේ "ඉකිගායි" (Ikigai) කියලා. කොස්ටාරිකා වැසියන් කියන්නේ "Plan de Vida" කියලා. මේ හැමෝටම උදේ ඇහැරෙද්දී එදා දවසේ කරන්න පැහැදිලි අරමුණක් තියෙනවා. ඒක පවුලේ අය වෙනුවෙන් කරන කැපවීමක් හෝ තමන් ආස කරන විනෝදාංශයක් වෙන්න පුළුවන්. අරමුණක් තියෙන මනසක් ලෙඩ වෙන්නේ හරිම අඩුවෙන්.
3. "Hara Hachi Bu" හෙවත් 80% නීතිය: 🥗 අපේ රටේ අපි කන්නේ බඩ පිරෙනකම් නෙවෙයි, බඩ රිදෙනකම්! ඒත් ඔකිනාවා වැසියන් කෑම කන්න කලින් "Hara Hachi Bu" කියලා තමන්ටම මතක් කරගන්නවා. ඒ කියන්නේ බඩ 80%ක් පිරුණු ගමන් කෑම නතර කරනවා. ඔවුන් ප්රධාන වේල ගන්නේ හවස් වරුවේ. ඒ වගේම ඔවුන්ගේ කෑම පිඟානෙන් වැඩි හරියක් තියෙන්නේ ශාකමය ආහාර (Plants-based foods). විශේෂයෙන්ම බෝංචි, පරිප්පු සහ විවිධ පලා වර්ග ඔවුන්ගේ ප්රධාන ආහාරයයි.
4. පවුල සහ සමාජ සබඳතා (Loved Ones First): ❤️👨👩👧👦 මේක තමයි වැදගත්ම දේ. Blue Zones වල ඉන්න වයසක මිනිස්සුන්ව කවදාවත් වැඩිහිටි නිවාසවලට යවන්නේ නැහැ. ඔවුන් ජීවත් වෙන්නේ තමන්ගේ දරුවෝ සහ මුණුබුරෝ එක්ක. වයසට ගියත් ඔවුන් පවුලේ තීරණ ගන්න කොටසක්. ඒ වගේම ඔවුන්ට හිතවත් හොඳ යාළුවන් පිරිසක් ඉන්නවා. දුකේදී සැපේදී ළඟ ඉන්න මිනිස්සු ඉන්න නිසා ඔවුන්ගේ මානසික ආතතිය (Cortisol මට්ටම) හරිම අඩුයි.
5. ඇදහිල්ල සහ ආගම: 🙏 පර්යේෂණවලින් පෙනී ගොස් ඇත්තේ කුමන හෝ ආගමික පසුබිමක ජීවත් වන, සතිපතා ආගමික ස්ථානයකට යන මිනිසුන්ගේ ආයු කාලය වැඩි බවයි. එයින් ඔවුන්ගේ සිතට ලැබෙන ශාන්තිය නිරෝගී ජීවිතයකට මඟ පාදනවා.
අපිට මේක කරන්න පුළුවන්ද? 🇱🇰
අපි ඉන්නේ දියුණු වෙන ලෝකෙක. අපිට අයිස් මිදෙන හිම කඳුවලට හෝ ජපානයේ කුඹුරුවලට යන්න බැරි වෙන්න පුළුවන්. හැබැයි "Blue Zone" එකක් අපේ ගෙදර ඇතුළේ නිර්මාණය කරගන්න අපිට පුළුවන්.
✅ දවල්ට කන බත් පිඟානෙන් බාගයක් අඩු කරලා එළවළු ටිකක් වැඩිපුර එකතු කරගන්න.
✅ හවසට ෆෝන් එක දිහා බලන් ඉන්නේ නැතුව පවුලේ අය එක්ක විනාඩි 20ක් පයින් ඇවිදින්න.
✅ හිතේ තියෙන තරහව, වෛරය සහ ආතතිය අතහැරලා හිනාවෙලා ඉන්න උත්සාහ කරන්න.
✅ තමන්ගේ අම්මා තාත්තාට ආදරය කරන්න, ඔවුන්ව තනි කරන්න එපා.
ලෝකයේ මිල අධිකම රෝහල්වලට කරන්න බැරි දේ, මේ සරල ජීවන රටාවට කරන්න පුළුවන් කියලා මේ Blue Zones අපිට ඔප්පු කරලා හමාරයි.
ඔබේ ජීවිතයත් Blue Zone එකක් කරගන්න අදම අඩිතාලම දාන්න.
මේ වගේ දේවල් අනිත් අයටත් දැනගන්න Share කරන්න අමතක කරන්න එපා
ෆේස්බුක් එකෙන් ඔයාට මේ වගේ වටිනා පෝස්ට් මිස් වෙනවාද? එහෙනම් දැන්ම ‘නොකී කතා – Untold Stories’ පිටුව Follow කරලා 'Favourites' දාගන්න. එතකොට අලුත් කතාවක් දාපු ගමන් ඔයාට ඉස්සෙල්ලම පෙනෙයි
