📸 මුළු ලෝකයක්ම වශී කරපු ඒ කොළ පාට ඇස් දෙක: අවුරුදු 17කට පස්සේ හොයාගත්තු 'ඇෆ්ගන් කෙල්ල' ගේ ඇඟ හිරිවැටෙන කතාව! 😱

ඔයා ජීවිතේ එක පාරක් හරි මේ ෆොටෝ එක අනිවාර්යයෙන්ම දැකලා ඇති. රතු පාට සාලුවකින් ඔළුව වහගත්ත, බය වුණු, හැබැයි පට්ටම තියුණු කොළ පාට ඇස් දෙකක් තියෙන ඒ පුංචි කෙල්ලගේ මූණ මතකද?

මේක නිකම්ම නිකං ෆොටෝ එකක් නෙවෙයි. ලෝකේ 'තුන්වෙනි ලෝකයේ මොනාලිසා' කියලා හඳුන්වපු මේ පින්තූරය එදා මෙදා තුර ලෝකේ වැඩිපුරම කතාබහට ලක්වුණු ඡායාරූපය බවට පත් වුණා.

ඒකට ප්‍රධානම හේතුව තමයි ඇගේ ඒ ජීවමාන ඇස් දෙක. ඒ මුහුදක් වගේ ගැඹුරු කොළ පාට ඇස් අස්සේ බය, කේන්තිය, අසරණකම වගේම මොන ප්‍රශ්න ආවත් ජීවත් වෙනවා කියන හයියත් එකට කැටිවෙලා තිබුණා.

ඇගේ රතු සාලුවයි, තියුණු ඇස් දෙකයි, පිටිපස්සේ තියෙන ලා කොළ පාට පසුබිමයි පට්ටම විදිහට එකිනෙකට කැපිලා පෙනුණා. ඒ වගේම ප්‍රවෘත්ති දහසකින් කියන්න බැරි වුණු ඇෆ්ගන් යුද්ධයේ සැබෑ කෲරත්වය සහ වේදනාව මේ එකම එක අහිංසක මූණෙන් මුළු ලෝකෙටම දැනුණා.

මේ කතාව පටන් ගන්නේ 1984 අවුරුද්දේ. සෝවියට් රුසියාව ඇෆ්ගනිස්තානයට බෝම්බ දාන කාලේ, ලක්ෂ ගාණක් ඇෆ්ගන් මිනිස්සු පණ බේරගන්න අසල්වැසි පාකිස්තානයේ සරණාගත කඳවුරු වලට පැනලා ගියා.

මේ කඳවුරු වල මිනිස්සු විඳින දුක කැමරාවට අල්ලගන්න National Geographic සඟරාවේ 'ස්ටීව් මැකරි' කියන ඡායාරූප ශිල්පියා එහේ යනවා. එදා ඔහු කූඩාරමක දාපු පුංචි පාසලක් ළඟින් යද්දි තමයි, එකපාරටම මේ අමුතුම විදිහේ දෑසක් තියෙන අවුරුදු 12ක විතර පුංචි කෙල්ලව දැක්කේ.

ස්ටීව් කැමරාව දික් කරලා ෆොටෝස් කීපයක් ගත්තා විතරයි, මේ කෙල්ල බයටම මුහුණ වහගෙන එතනින් දුවලා ගියා. එයාගේ නමවත් අහගන්න ස්ටීව්ට බැරි වුණා.

1985 ජූනි මාසේ මේ ෆොටෝ එක ලෝකේ ප්‍රසිද්ධම සඟරාවක් වුණු National Geographic එකේ කවර් එකට දැම්මට පස්සේ එක රැයින් මුළු ලෝකෙම හෙල්ලුණා.

හැබැයි මේ කෙල්ල කවුද කියලා අවුරුදු 17ක් යනකන් කිසිම කෙනෙක් දැනගෙන හිටියේ නෑ. නමක් ගමක් නැති මේ මුහුණ, ලෝකේ පුරාම අසරණ වුණු හැම සරණාගතයෙකුගේම පොදු සංකේතයක් බවට පත් වුණා.

ඔහොම අවුරුදු 17ක් ගෙවිලා ගියා. 2002 අවුරුද්දේදී National Geographic ටීම් එක තීරණය කරනවා කොහොමහරි මේ කෙල්ලව හොයාගන්නම ඕනේ කියලා. ඔවුන් පාකිස්තානයේ කඳවුරු වල මාස ගාණක් හෙව්වාට පස්සේ, එක මනුස්සයෙක් මාර්ගයෙන් ඇයව මුණගැහෙනවා.

හැබැයි නිකම්ම ඇස් දෙකක් දිහා බලලා මේ ඒ කෙල්ලමයි කියලා ඔප්පු කරන්න බැරි නිසා, විශේෂඥයන් Iris Scanning (ඇසේ කළු ඉංගිරියාවේ රටා හඳුනාගැනීමේ) තාක්ෂණය පාවිච්චි කළා. එතනදී 100% ක්ම ඔප්පු වුණා මේ ඉන්නේ එදා හිටපු කෙනාමයි කියලා.

ඇගේ නම 'ෂර්බාත් ගූලා'. මුළු ලෝකයක්ම ඇගේ ඒ ලස්සන ඇස් දිහා බලලා කම්පනයට පත් වෙද්දී, සඟරා පිටු වල ඇගේ රූපය මුද්‍රණය වෙලා කෝටි ගණන් සල්ලි හුවමාරු වෙද්දී... ඒ ඇස් දෙකෙන් ඇය දැකපු අපාය ලෝකෙට පෙනුණේ නැහැ.

තමන්ගේ අම්මයි තාත්තයි යුද්ධයෙන් මැරෙද්දි, ඒ ලේ ගඟවල් මැදින් පණ බේරගෙන දුවපු අමිහිරි මතකයන් තමයි ඒ ඇස් අස්සේ හිරවෙලා තිබුණේ.

මුළු ලෝකයක්ම ඇයව අඳුරද්දී, ෂර්බාත් ඒ කිසිම දෙයක් දැනගෙන හිටියේ නැහැ. ඇයට ඒ ඡායාරූපයෙන් සත පහක වාසියක් වුණෙත් නැහැ. ඇය ජීවත් වුණේ දූවිලි පිරුණු සරණාගත කඳවුරක, වේලක් ඇර වේලක් කාලා, ලෙඩ දුක් හැදිලා තමන්ගේ දරුවෝ ටිකත් බදාගෙන අන්ත අසරණ විදිහට.

අවුරුදු 30ක් වෙද්දි ඇය හරියට වයසක අම්මා කෙනෙක් වගේ සම්පූර්ණයෙන්ම රැලි වැටිලා, දුර්වල වෙලා හිටියා. යුද්ධය කියන ම්ලේච්ඡ සාපය, එක අහිංසක ගෑනු ළමයෙක්ගේ ළමා කාලය, තාරුණ්‍යය සහ අනාගතය... මේ හැමදේම කිසිම අනුකම්පාවක් නැතුව උදුරගෙන ඉවරයි.

කෙනෙකුගේ කඳුළක් සහ අසරණකමක් විකුණලා මුළු ලෝකයක්ම සල්ලි සහ සම්මාන හොයද්දී, ඒ දුක විඳින මනුස්සයා එදා හිටියටත් වඩා අන්ත අසරණ වෙලා මැරි මැරී ජීවත් වෙන එක කොයි තරම් නම් කෲර දෛවයක්ද ?

මේ ඇඟ හිරිවැටෙන කතාව ඇහුවාම ඔයාට හිතෙන දේ පහළින් කමෙන්ට් කරගෙන යන්න. 👇

මේ වගේ දේවල් අනිත් අයටත් දැනගන්න Share කරන්න අමතක කරන්න එපා.

ෆේස්බුක් එකෙන් ඔයාට මේ වගේ වටිනා පෝස්ට් මිස් වෙනවාද? එහෙනම් දැන්ම ‘නොකී කතා – Untold Stories’ පිටුව Follow කරලා 'Favourites' දාගන්න. එතකොට අලුත් කතාවක් දාපු ගමන් ඔයාට ඉස්සෙල්ලම පෙනෙයි